Gerrit II Hofmans (29)

Amsterdam – Rotterdam

Het gezin valt uiteen…

In deze serie staat Gerrit Hofmans centraal. Over zijn vrouw Clasien en zijn twee zonen Henk en Jan weten we vrijwel niets, op een paar uitzonderingen na: Jan zat in Rotterdam in het cursusjaar 1880-1881 op de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen en hij deed op 4 mei 1881 zijn eerste Heilige Communie in de St Antonius-Kerk.

Of de jongens na de verhuizing naar Amsterdam nog onderwijs hebben gevolgd, of direct zijn gaan werken, is onbekend; in ieder geval heb ik hun namen niet aangetroffen in de leerlingenlijsten van een aantal scholen uit die tijd. Beide jongens werden goedgekeurd voor militaire dienst (in 1885 en 1888), maar beiden slaagden erin om uit het leger te blijven.

Intussen is er alle aanleiding om te veronderstellen dat er in de Amsterdamse jaren grote spanningen in het gezin zijn geweest, en de afwikkeling van de nalatenschap van Hendrik Houtman in 1886 zal daaraan zeker hebben bijgedragen.

Eind augustus 1886 vertrok Henk uit het gezin en vestigde zich in Rotterdam bij zijn tante Christina Houtman aan de Visschersdijk 67. In het bevolkingsregister wordt hij dan vermeld als boekbinder, hetzelfde beroep als van zijn oom Johannes Houtman. Drie jaar later, op 26 september 1889 trouwde Henk (23), nog altijd boekbinder, met de even oude Elisabeth van der Laan. Zowel Gerrit als Clasien waren aanwezig bij het huwelijk.
Waar Henk en Elisabeth gingen wonen, is niet duidelijk; in het Rotterdamse bevolkingsregister vinden we voor beiden een groot aantal adressen, maar zonder mutatiedata. Overigens werd het echtpaar reeds op 29 maart 1890 verblijd met de geboorte van een dochter: Clasina Christina. Henk en Elisabeth woonden toen op de Nieuwe Binnenweg 386.

Jan volgde het voorbeeld van zijn broer in 1890. Hij trouwde op 12 juni met Lena Mattern en vestigde zich op de Kloveniersburgwal op nummer 59.

1890.05.29 Huwelijksaankondiging Jan&Lena
De huwelijksaankondiging van Jan en Lena. Een exemplaar van dit kaartje is bewaard door zowel Jans vader Gerrit als zijn broer Henk.

De huwelijksaankondiging suggereert dat de plechtigheid niet werd gevolgd door een groot familiefeest. Dat klopt: de ouders van zowel Jan als Lena hadden verstek laten gaan; van de familie was alleen broer Henk aanwezig, als getuige.*
Op 30 juni 1891 kregen Jan en Lena een zoon: Jan.

Gerrit en Clasien bleven samen achter en verhuisden eerst naar de Kerkstraat, later – in mei 1891 – naar de Van Baerlestraat.

Ruim een jaar later hield ook Clasien het voor gezien. Zij keerde terug naar Rotterdam en trok in bij het gezin van Henk, dat inmiddels was uitgebreid met een tweede dochter, Elisabeth Magdalena. Het gezin woonde nu in de Bierstraat 11 en Henk was niet langer boekbinder, maar fabrikant.
Clasien was op dat moment 50 jaar oud en ging – na een leven als huisvrouw – werken: in het Rotterdamse bevolkingsregister wordt zij vermeld als boekhandelaarster! Voor zover ik kan nagaan, beheerde zij de kantoorboekhandel die kort daarvoor door Henk was opgericht.

En Gerrit? Gerrit stond er voortaan alleen voor…

__________
* Zie ook aflevering 32; er zit nogal wat overlap tussen beide stukjes.

[26 februari 2019 / 16 juli 2020]

Vervolg.

Naar Inhoud.

3 gedachten over “Gerrit II Hofmans (29)”

  1. Allereerst een diepe buiging. Je hebt nieuwe puzzelstukken gevonden en in elkaar gepast. We wisten dat Henk Amsterdam zou verruilen voor Rotterdam. De band met de familie Houtman was waarschijnlijk sterk. Zijn intrek bij zijn tante op de Visserschdijk verbaast mij dan ook niet.

    Heb je het militieregister van Henk bekeken?
    Volgens het militieregister (noord-hollands archief 15 december 1885, zie link onder) was Henk toen woonachtig in Nieuwer-Amstel (Amsterdam) en was hij Boekhandelaar van beroep. Met een lengte van 1,74 meter was hij toen trouwens langer dan gemiddeld.

    Link: https://noord-hollandsarchief.nl/bronnen/archieven?mivast=236&mizig=361&miadt=236&miq=1&milang=nl&misort=last_mod%7Cdesc&mibj=1885&miej=1886&mip1=Hofmans&mif2=1885&miview=tbl

    Like

    1. Dank Henk. De inschrijving van Henk I in het militieregister had ik aanvankelijk gemist. Overigens klopt hier iets niet: volgens het Bevolkingsregister van Nieuwer-Amstel was het hele gezin op 9 september 1884 uit die gemeente vertrokken, en volgens het Bevolkingsregister van Amsterdam werd het hele gezin op 13 september 1884 ingeschreven op het adres Tesselschadestraat 3. De militaire administratie liep dus nogal achter. Overigens werd Henk wel goedgekeurd, maar is hij niet in dienst geweest.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s