Pieter II Hofmans (5)

Rotterdam

De stadsdriehoek

Zoals ik eerder vertelde, vestigde Pieter II Hofmans zich omstreeks 1800 in Rotterdam. Hieronder zien we een plattegrond van de stad zoals die destijds – in 1796 en 1797 – is getekend door Andries Munro, ‘fabrijk-landmeter van Schieland’.

Plattegrond Rotterdam 1796


De originele kaart bestaat uit vier bladen van 102 x 67 cm, en behalve de basisversie in zwartwit, zijn er ook ingekleurde exemplaren bekend.

De kaart zoals hier weergegeven is natuurlijk veel te klein om details te kunnen zien, maar een paar hoofdzaken zijn ook nu duidelijk zichtbaar.

Allereerst de stadsgrenzen: we zien van linksonder tot boven in het midden van de kaart de Coolsingel; vervolgens van boven in het midden naar rechtsonder de Goudsesingel. Helemaal onderaan de Nieuwe Maas.

Binnen deze stadsdriehoek zien we een tweede driehoek: het havencomplex: Oudehaven, Blaak, Nieuwehaven, Leuvehaven, Wijnhaven, Scheepmakershaven, Haringvliet.

De Rotte, het veenriviertje, dat Rotterdam zijn naam heeft gegeven, stroomt van rechtsboven schuin naar beneden, kruist de Goudsesingel en stroomt dan recht naar beneden om uiteindelijk uit te monden in de Nieuwe Maas. We zien ook een brede afdamming: dat is de Hoogstraat.

Voor de goede orde: er zaten sluizen in die dam, zodat de Rotte kon uitwateren op de Maas; de dam was niet bedoeld om het water binnen te houden, maar als bescherming van het achterliggende land tegen de regelmatig voorkomende hoge waterstanden van de Maas.

De stadsdriehoek die we op de plattegrond van Munro zien, had zijn vorm gekregen tegen het eind van de zestiende eeuw. Hieronder de kaart die Joan Blaeu maakte in 1649. Er woonden toen zo’n 30.000 mensen in Rotterdam op een gebied van 130 hectare.

1635 Kaart Rotterdam Bleau

Op het eerste gezicht is er weinig verschil met de plattegrond van Munro. Maar inmiddels was het aantal inwoners bijna verdubbeld: de eigenlijke stad telde 53.212 inwoners, terwijl direct buiten de stadsvesten nog eens 4.298 mensen woonden.

[1 oktober 2018]

Vervolg.

Naar Inhoud.

 

 

 

 

One thought on “Pieter II Hofmans (5)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s