Gerrit II Hofmans (7)

Rotterdam

In maart 2018 heb ik een serie van zes korte stukjes geschreven over mijn overgrootvader Gerrit Hofmans, maar dankzij het feit dat hij nogal wat sporen in de archieven heeft nagelaten, weet ik inmiddels heel wat meer over hem. Ik begin daarom deze tweede serie met een uitvoerige samenvatting, gelardeerd met een paar nieuwe vondsten.

Gerardus Adrianus Petrus Hofmans werd geboren op 11 november 1841 op het adres Hang 49 in Rotterdam; zijn geboorteakte vind je hier.

Gerrit was het vierde kind van Willem Hendrik Hofmans en Helena Lindeman, maar de drie eerdere kinderen waren al vóór zijn geboorte overleden.

Na hem kwam nog een meisje, dat eveneens overleed, en toen hij 2 was, overleed ook zijn moeder.

Willem Hendrik hertrouwde eerst met Adriana de Sain. Uit dat huwelijk werden twee kinderen geboren – Sophia en Christiaan, die beiden in leven bleven – maar Adriana zelf overleed op 43-jarige leeftijd.

Na haar dood hertrouwde Willem Hendrik met Catharina van Steenhoven. Zij kregen zeven dochters, van wie er twee in leven bleven: Maria en Johanna.

Het gezin verhuisde aanvankelijk om de paar jaar (Hang, Crispijnlaan, Meent, Nauwe Kerkstraat, Haringvliet, Keizerstraat), maar in 1852 of 1853 vestigde Willem Hendrik zich in de Weezenstraat op nummer 350, waar hij ruim tien jaar zou blijven wonen. Daar werd ook zijn jongste dochter geboren. Gerrit was toen 19 jaar oud.

Op 8 mei 1860 werd Gerrit gekeurd voor de militaire dienst. Als zijn beroep staat schoenmaker* vermeld. Opvallend in het keuringsverslag is vooral zijn geringe lengte: 1.59 m. Gerrit werd niettemin goedgekeurd en ingedeeld bij het Tweede Regiment Infanterie; hij was van 21 mei 1861 tot 18 juni 1862 in actieve dienst.

Na zijn diensttijd keerde Gerrit terug in het huis van zijn vader. Kort daarna moet hij zijn gaan werken voor Nicolaas Foobelens, schoenmaker in de Korte Hoogstraat. Deze Foobelens, die mogelijk al geruime tijd ziek was, overleed op 10 september 1863 en aan het eind van die maand nam Gerrit de zaak over.

Op 11 november 1863 – zijn 22e verjaardag – trouwde Gerrit met Clasina Christina Houtman (21), dochter van Hendricus Adrianus Houtman en Jacoba Clasina van der Doorn. Het gezin Houtman woonde op de Visschersdijk, en vader Houtman was – hoe toepasselijk – vischkooper. Beide families woonden dicht bij elkaar en Gerrit en Clasien moeten elkaar al geruime tijd hebben gekend.

aangifte
De huwelijksaangifte van Gerrit en Clasien.

Na hun huwelijk verhuisden Gerrit en Clasien in eerste instantie naar de Jongmansteeg, later naar de Hoogstraat, terwijl de schoenmakerij was gevestigd aan de Leuvehaven. Daar werd op 24 september 1864 hun zoon Wilhelmus Hendrikus geboren.

Het knaapje zou niet lang leven; hij overleed op 20 juni 1865. De aangifte werd verricht door zijn grootvader-naamgenoot, ‘goede bekende van de overledene’; de overlijdensakte vind je hier.

Op de Leuvehaven werd ook de tweede zoon geboren, Hendrikus Adrianus Josephus, op 15 december 1865.

1865.12.15 geboorte hendrikus adrianus josephus
Aangifte door Gerrit II Hofmans van de geboorte van zijn zoon Hendrikus Adrianus Josephus. Volgens deze aangifte zou Gerrit aan de Leuvehaven 366 wonen (het adres van de schoenmakerij); volgens het bevolkingsregister woonde hij in de Hoogstraat op nummer 50. De scan is van slechte kwaliteit; ik zal hem binnenkort vervangen.

Op 15 februari 1867 werd Gerrit failliet verklaard en in de loop van 1868 meldde hij zich aan voor uitzending als militair naar ‘ons’ Indië.

Volgens zijn stamboek was hij inmiddels 1.70 lang, wat zou betekenen dat hij na zijn eerste keuring nog 11 cm was gegroeid.

Eveneens uit het stamboek weten we dat Gerrit ‘met toestemming zijner vrouw in dienst getreden’ was. Opmerkelijk, want Clasien was op dat moment ruim zeven maanden zwanger, maar waarschijnlijk kon zij het geld dat de uitzending van haar man opleverde goed gebruiken, en daarnaast zou het mij niet verbazen als zij hem op dat moment liever kwijt dan rijk was.

__________
* Volgens diverse vermeldingen in het Bevolkingsregister zou Gerrit zijn carrière begonnen zijn als sigarenmaker, maar waarschijnlijk is daarbij van meet af aan een fout gemaakt.

[12 januari 2019]

Vervolg.

Naar Inhoud.

6 gedachten over “Gerrit II Hofmans (7)”

    1. Dag Henk,
      Er valt niets om te rekenen. Bij de invoering van het metrieke stelsel in Nederland (1816) werden allerlei bestaande termen gehandhaafd, maar kregen zij een nieuwe, metrieke betekenis. De ellen, palmen, duimen en strepen, waarmee de lengte van de keurlingen in de militieregisters werd weergegeven, kunnen dus zonder meer vervangen worden door meters, decimeters, centimeters en millimeters.
      Groeten, Erik

      Like

  1. Hi Erik,
    Gerrit stond niet in hoog aanzien bij de familie. Mijn Oma (F.A.M. Hofmans-Hoefsmit) noemde hem “de kwakzalver” en mijn Oom (J.H.N. Hoefsmit) noemde hem een man van “12 ambachten en 13 ongelukken”. Hij liet zijn gezin in de steek, scheen goed geld te verdienen in Amsterdam maar wilde zijn zoon Henk geen geld lenen voor het opstarten van diens bedrijf (zie aantekeningen RKI-Medemblik). Volgen JHN Hoefsmit kwam zijn vrouw Clasina uit een redelijk welvarende familie en bracht Gerrit onvoldoende geld in het laatje; dan werd er een schilderijtje verkocht om van te leven…
    Vreemd zijn ook die medailles waarvan wij dachten dat ze aan Gerrit toebehoorden. Zou hij zich die toegeëigend hebben om zich groter te maken?
    Heb jij ook zijn “verdediging” gelezen? Samen met zijn advertenties, lijkt hij wel wat schrijverstalent te hebben gehad, mogelijk heeft hij dat doorgegeven aan jouw familietak 🙂
    Groeten,
    Henk

    Like

    1. Dag Henk,
      De verhalen van jouw grootmoeder en jouw oom zijn ongetwijfeld afkomstig van jouw overgrootvader Henk Hofmans, de oudste zoon van Gerrit, en zij kloppen ook wel grotendeels. Toch kom ik in mijn volgende stukjes tot wat nuanceringen. Zo was Gerrit wel een kwakzalver, maar geen oplichter: hij geloofde oprecht in zijn geneeskundige vermogens.
      Overigens krijg ik de indruk dat mijn grootvader – de broer van Henk en de jongste zoon van Gerrit – totaal met zijn vader gebroken had en voor zover ik weet, heeft hij tegenover zijn kinderen nooit één woord vuilgemaakt aan de man.
      Goed dat je me nog eens attendeert op de mogelijke financiële steun van de familie van Clasien; wellicht kan ik daar nog iets over vinden. En wat die medailles betreft: voor zover ik weet, heeft hij zich nooit voorgedaan als oorlogsheld, dus misschien komen die medailles wel heel ergens anders vandaan.
      Resteert zijn verdediging. Die hoop ik binnenkort integraal ‘af te drukken’.
      Groeten, Erik

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s