Gerrit II Hofmans (52)

Zutphen – Den Haag

Gerrit en de VtdK (slot)

In het Maandblad van de Vereniging tegen de Kwakzalverij (VtdK) is diverse malen aandacht besteed aan de activiteiten van Gerrit Hofmans. In een viertal bijdragen zet ik de stukken die over hem in het Maandblad zijn verschenen nog eens op een rij en breng ik ze in verband met het verloop van Gerrits carrière en het al dan niet optreden door Justitie. In deze laatste aflevering bespreek ik Gerrits korte verblijf in Zutphen en zijn laatste dagen als doctor en arts in Den Haag.

Hoe Gerrit ertoe kwam om zich in Zutphen te vestigen, is niet mij niet duidelijk. Evenmin begrijp ik waarom hij daar een circulaire liet drukken en niet, zoals hij dat talloze malen eerder had gedaan, een advertentie plaatste in het lokale dagblad. Hoe zal hij die circulaire verspreid hebben? Waren er bezorgers aan wie zoiets kon worden uitbesteed? Hadden de huizen toen al een brievenbus? Allemaal vragen waarop ik het antwoord voorlopig maar even laat rusten.

Wel is duidelijk dat de Zutphensche Courant al snel over de circulaire moet hebben bericht in (ongeveer) de volgende bewoordingen:

Onlangs werd te Zutphen een circulaire verspreid, waarin werd kennis gegeven door zekere zich noemende dr. G.A. Hofmans, arts, dat hij zich hier ter stede gevestigd had en dat het zijn ‘leerstelsel is ieder huisgezin te vrijwaren niet alleen voor gewone, maar ook voor alle besmettelijke ziekten.’
Van bevriende zijde maakt men ons opmerkzaam op een artikel in het ‘Maandblad, uitgegeven door de Vereniging tegen Kwakzalverij’ nr. 12 van december 1893, waarin gewaarschuwd wordt tegen G.A.P. Hofmans, een gewezen hospitaalsoldaat uit Indië, die zich wederrechtelijk de titels van doctor en arts aanmatigt en zowel in Rotterdam als in Dordrecht met de politie in aanraking is gekomen en ook op 4 maart 1881 te Rotterdam is veroordeeld geworden, wegens onbevoegd uitoefenen der geneeskunde.
De mogelijkheid is niet buitengesloten, dat er een connectie bestaat tussen de persoon, waartegen bedoeld ‘Maandblad’ heeft gewaarschuwd, en de persoon van G.A. Hofmans, die aan de Zutphense burgerij heeft kennisgegeven, dat hij zich temidden van haar heeft neergezet.*

Gerrit werd deze keer dus wel heel snel ontmaskerd.

In een later nummer berichtte de Zutphensche Courant dat de ‘zich noemende Dr. Hofmans, die eerst aankondigde ons, Zutphenaren, tegen alle ziekten te willen vrijwaren’ een verhuisbiljet naar Antwerpen zou hebben aangevraagd. Dat was op 1 februari. Het verblijf van Gerrit in Zutphen had al met al zo’n drie weken geduurd.

Mogelijk probeerde Gerrit met zijn mededeling dat hij naar Antwerpen zou vertrekken de autoriteiten zand in de ogen te strooien, maar misschien veranderde hij onderweg domweg van gedachten. In ieder geval kwam hij weer in Den Haag terecht, waar hij onverwijld in een drietal advertenties (6, 7 en 8 februari) kennisgaf van zijn aanwezigheid.

1894.02.07 Dagblad Zuid-Holland & 's-Gravenhage
Dagblad voor Zuid-Holland en ’s-Gravenhage van 7 februari 1894.

De redactie van de Haagsche Courant  moet de eerste twee advertenties hebben gemist, want op 8 februari publiceerde zij het volgende, inmiddels achterhaalde bericht.

1894.02.08 Haagsche Courant
Haagsche Courant van 8 februari 1894.

Gerrit zat in Den Haag en de hele machinerie van Geneeskundig Staatstoezicht en Justitie was eindelijk in beweging gekomen.

De VtdK had haar doel bereikt!

__________
* Ik doe hier de waarheid enigszins geweld aan. De betreffende nummers van de Zutphensche Courant heb ik nog niet kunnen raadplegen en ik moet mij dus baseren op de berichten in andere dagbladen die aan de Zutphense Courant zijn ontleend.

[20 juni 2020]

Vorige aflevering.
Vervolg.

Inhoud.

2 gedachten over “Gerrit II Hofmans (52)”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s